Sentyabrın 15-də yeni tədris ili başlayır. Kimisi məktəbə, universitetə növbəti dəfə, kimisi isə ilk dəfə gedəcək. Hər il ilk dəfə məktəbə getdiyi üçün sevinən, gülən uşaqlarla yanaşı ağlayan, kədərlənən uşaqlara da rast gəlirik. Fotolara yansıyan bu görüntülər uşaqların yeni həyata alışa bilməmə qorxusu kimi normal qarşılansa da digər səbəblərdən qaynaqlandığı narahat olmağa əsas verir.
Uşaqlarda yaranan bu kədərin, gərginliyin səbəbi nədir? Uşaqları psixoloji olaraq məktəb həyatına necə hazırlamaq lazımdır?
Mövzuya münasibət psixoloq Əfsanə Rüstəmova Bizim.Media-ya deyib ki, uşaqlarda məktəbə qarşı qorxu yaradan ilk dərs gününə hazırlıq prosesidir:
“Əslində, məktəb özü uşaq üçün qorxulu deyil. Çünki o, bağçaya, məktəbə hazırlıq qrupuna gedib. Uşaq məktəb qorxulu yerdir və ya anam-atam məni qoyub gedəcək deyə ağlamır. Həmin gün evdə hazırlanıb məktəbə getmə təlaşı, valideynin buna çox önəm verməsi, valideyn qruplarındakı səs yazılarınn anaya təsiri və ya o səslərin söz-söhbətə səbəb olması və bu kimi şeylər məktəb haqqındakı ilkin informasiya olaraq onları qorxudur.
Məktəbin valideyndə yaratdığı fikri valideyn uşağa ötürəndə xaotik vəziyyət, kədər yaradır ki, bu da elə fotoların ortaya çıxmasına gətirib çıxarır. Burada əsas kombinasiya, yəni valideyn və məktəb münasibətləri yumşaldılmalıdır, yəni müəllim valideyndən, valideyn də müəllimdən bu qədər şey tələb etməməlidir. Bunlar hər ikisi öz öhdəliklərini bilsələr, bu halda tərəflərin ikisinin də stress yükü azalacaq.
Məktəblə bağlı müəllimin də, valideynin də qayğıları var və bu iki yetkin tərəfin anlaşmaması yetkin olmayan tərəfin aşırı stress yaratmasına gətirib çıxarır. Müəllim uşağı öyrətməklə yanaşı, valideynə də söz çatdırmalıdır. Valideyn də uşağını dəstəkləməklə yanaşı müəllimə özünü müdafiə eləməlidir. Halbuki burda iş birliyi olmalıdır”.
Psixoloqun sözlərinə görə, valideyn digər şeylərdən sorumlu olmadığını anlasa, öz stressi azalar:
“Belə olduqda uşağımızın da stressi azalacaq. Amma uşaq hər səhər ananın təlaşını görsə, valideyn uşağı məktəbə gecikmə və bu gecikməyə görə müəllimin tənbehinə məruz qalma həyəcanı ilə oyatsa, uşağın ruhunda məktəbə qarşı heç bir yaxınlıq olmayacaq. Ona görə də bu etap birinci valideyndə keçməlidir. Valideyn müəlim kombinasiyasında obrazlar doğru rolları götürə bilsələr, bu qədər ciddi problem yaranmaz. Müəllim-valideyn və uşağa ötürülən həyəcan təkraralanan hərəkətdir. Tərəflərdən biri yetkin olub dayanmalı, öz obrazının nəyə ixtiyarı olub olmadığını bilməlidir”.
Günay Şahmar, Bizim.Media
