Bu yay Bakı və Abşeronun elektrik xətləri tarixinin ən ağır sınağını yaşadı. Amma təəssüf ki, bu imtahandan alnıaçıq çıxmadı. Paytaxtın və ətraf qəsəbələrin müxtəlif ərazilərində işığın verilməsində saatlarla, günlərlə fasilələr yaranır.
Ərzaqları soyuducuda, özləri də evdə istidən xarab olan insanlar cəhənnəmi bu dünyada gördülər desək, yerinə düşər. 40-41 dərəcə istidə elektrikin uzun müddət verilməməsi mənzillərdə soyutma sistemlərinin işləməsinə mane olur ki, bu da sakinlərin, xüsusilə, həssas qrupdan olan yaşlı və xroniki xəstəliyi olan insanların səhhətinə mənfi təsir edir.
Deyilənə görə, sözügedən problem əsasən sürətlə artan tikintilərlə bağlıdır.
Yeni yaşayış massivlərinin və obyektlərin inşası sovetdənqalma enerji infrastrukturu üzərində əlavə yük yaradır. O dövrün əhali sayı üçün nəzərdə tutulmuş xətlər indi yalnız Bakı və Abşeronun işığına yığışmış ölkə vətəndaşlarını işıqsız qoyur.
“Azərişıq” ASC da təsdiqləyir ki, bəli, deyilənlər doğrudur: elektrik enerjisinin verilməsində yaranan fasilələr xətlərdəki yüklənmə ilə əlaqədardır. Çoxmənzilli binalarda, əyləncə mərkəzlərində, günü-gündən artan iaşə obyektlərində elektriklə işləyən cihazların çoxluğudur ki, ilin-günün bu vaxtında, dünyanın robotla dərdləşdiyi, süni intellektlə xəstə müalicə etdiyi bir vaxtda biz adi Edison lampasına həsrət qalmışıq.
Yeri gəlmişkən, “Azərişıq” məlumat yayıb ki, avqustun 6-sı saat 15:00-da ölkə üzrə elektrik enerjisinə tələbat rekord həddə çataraq, saatda 4871 meqavat olub. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2018-ci ilin yayında temperatur 40-42 dərəcə olarkən, ölkə üzrə pik tələbat 3625 meqavat olmuşdu.
“Hazırda “AzərEnerji” ASC nəinki ölkə üzrə tələbata uyğun enerji istehsal etməyə, ölkənin ehtiyacından daha çox enerji istehsal etmək gücünə malikdir” – deyir, amma reallıq başqa mənzərə göstərir. Ya da qaranlığa qərq olduğumuz üçün mənzərəni izləyə bilmirik.
Hər artıq cihaz səssiz təhlükədir...
Amma reallıqla barışmalıyıq. Hələ ki, vəziyyət budur, xətlər tam bərpa edilməyib. O zaman xətlərin zəif olmasını nəzərə alaraq, evdə bir neçə kondisioner və əlavə elektrikli qurğuların işlədilməsi ciddi şəkildə nəzarət altına alınmalıdır.
Təsəvvür edin, 6 otaqlı həyət evinin 6-da da kondisioner işləyir, əlavə televizora baxılır, telefon şarja qoşulur... Əlbəttə xətlər cərəyan gücünü daşımaqda çətinlik çəkəcək. Yüklənmə artması bir yana, hətta partlayış ola bilər ki, burda da olan özümüzə olacaq.
Evə daxil olan ümumi gücü hesablayıb cihazların sayını və təxmini gücünü də bilsək, vəziyyət qismən nəzarət altına alınar. Deyək ki, maksimum güc öyrənildikdən sonra məlum olur ki, bu evdə 2 kondisioner, bir su qızdırıcısı eyni anda işlənə bilərsə, vətəndaş, üstünə bir də ütünü niyə qoşur? Ona görə də mütləq elektrik sisteminin diaqnostikasını etdirmək, sonra da elektrik planlaması üçün mütəxəssislə məsləhətləşmək lazımdır.
Bəzi texniki həllər də mövcuddur: Smart Relay-lər, yəni avtomatik yük paylayıcılar. Bu cihazlar hansı cihazın prioritet olduğunu təyin edir. Yüklənmə zamanı sistem digər cihazları müvəqqəti söndürür ki, evin sakinləri sonra evdən didərgin düşməsinlər.
Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media
