Rusiyada 1 may 2025-ci il tarixindən qadınların iş saatının kişilərə nisbətən 2 saat azaldılması qərarı qəbul edilib. Bu təşəbbüs qadınların sosial rifahını artırmaq, ailə və iş həyatları arasında tarazlığı qorumaq, demoqrafik inkişafı dəstəkləmək məqsədi daşıyır.
Bəs sözügedən qərarın Azərbaycanda da tətbiq olunma ehtimalı var?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlama verən əmək münasibətləri üzrə ekspert Ağa-Musa Səfiyev bildirir ki, ilk növbədə Azərbaycanda hüquqi bazaya nəzər yetirmək lazımdır:
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Azərbaycanda sahibkar qadınların sayı AÇIQLANDI – Ən çox bu sahələrdə fəaliyyət göstərirlər – ARAŞDIRMA
“Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə əsasən (maddə16), əmək münasibətlərində bərabərlik prinsipi tətbiq edilir. Cinsiyyətə görə ayrı-seçkiliyə yol verilmir və əmək hüquqları bərabər əsaslarla tənzimlənir.
Hazırkı qanunvericilikdə yalnız xüsusi hallar (hamiləlik dövrü, azyaşlı uşaqlara qulluq, ağır və zərərli işlərdə çalışma) üçün qadınların iş saatlarının azaldılması nəzərdə tutulur”, - deyə ekspert bildirib.
Bütün qadınların iş saatlarının sistemli şəkildə azaldılması üçün isə Əmək Məcəlləsinə və əlaqəli qanunvericiliyə dəyişikliklər edilməlidir deyən Ağa-Musa Səfiyev qeyd edib ki, indiki vəziyyətdə qadınların iş saatının azaldılması prosesinin tətbiqi zamanı mütləq bu tədbirlərin görülməsi və nəticələrin üzə çıxması nəzərə alınmalıdır:
“Öncəliklə hüquqi baxımdan müvafiq qanun dəyişiklikləri hazırlanmalı və gender bərabərliyi prinsipi qorunmalıdır. Eyni zamanda iqtisadi baxımdan işəgötürənlərə əlavə xərclər yüklənə bilər və işçi qüvvəsi yenidən təşkil edilməlidir. Sosial baxımdan isə qadınların ailə həyatına və şəxsi inkişafına daha çox vaxt ayırmaq imkanları arta bilər və demoqrafik göstəricilərə müsbət təsir edə bilər”, - deyə ekspert diqqətə çatdırıb.
Ekspertin fikrincə, qısaldılmış iş həftəsi və çevik iş rejimi tətbiq olunmaqla uzaqdan işləmə imkanları genişləndirilməsi, əlavə ödənişli məzuniyyət günlərinin verilməsi, işçi və işəgötürən arasında razılaşma əsasında fərdi qrafiklərin yaradılması kimi alternativ yanaşmalar təşkil edilə bilər:
“Qeyd olunan tətbiq dövlət sektorunda mərhələli olmalı, xidmətlərin fasiləsizliyinə təsir etməməlidir. Özəl sektorda isə işəgötürənlər dövlət tərəfindən dəstək proqramları əsasında könüllü əsasda dəyişikliklərə gedə bilər. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, bu zaman işçi xərcləri, resurs çatışmazlığı və istehsalın azalması riskləri yarana bilər. Buna görə tətbiq könüllü və güzəştli yanaşmalar üzərində qurula bilər”.
Ağa-Musa Səfiyev onu da əlavə edib ki, belə bir təşəbbüsdən əvvəl dövlət qurumları, həmkarlar ittifaqları, işəgötürən birlikləri və qeyri-hökumət təşkilatlarının iştirakı ilə geniş ictimai müzakirələr aparılsın.
Aygün Hüseyn, Bizim.Media
